Peixes de Galicia

Salmo salar Linnaeus, 1758

2012-01-02T09:41:00.000+01:00

Por primeira vez vai unha foto sacada no río e non no mar. O salmón tamén é un peixe de mar, tanto como de río, pero é aquí onde é mais accesible velos e fotografialos. Pertence a unha familia, a Salmonidae, con 3 especies nas nosas augas. A troita que é puramente de río, o propio salmón e o reo, unha subespecie de troita para uns, a mesma cousa para outros. Os salmóns ibéricos nacen no río onde pasan un par de anos (fase "pinto"), para despois baixar ó mar aproveitando as crecidas dos meses de abril-maio, chamándose neste período "esguins", o que supón grandes cambios a nivel sobre todo de regulación osmótica, como outros peixes anádromos. No mar pasarán un ou varios invernos, chegando a migrar ás veces ata 5000 km do seu río de orixen. No mar dedícanse sobre todo a medrar. Cando madurar sexualmente, é tempo de voltar ós ríos, pasado un ou varios anos nos mar. Aproveitan as crecidas para ir avanzando rio arriba ata os frezaderos. Os mais fortes reprodúcense no curso mais alto, e os añales (salmóns cun só ano de mar), mais abaixo.

Gobius paganellus (Linnaeus, 1758)

2011-11-08T18:49:00.000+01:00

Parece que os lorchos nunca terminan. Este é un lorcho escamento, moi frecuente en Galicia en zonas rocosas e tamén con area fina. É especialmente frecuente nas pozas que quedan coa marea baixa, incluso debaixo de algas emerxidas coa baixamar, onde aguantan ata unha nova marea. Como G. niger e outro, son frcuentes nos fondeadoiros de pequenas embarcacións, aproveitando os mortos dos barcos como hábitat.

Recoñécese pola banda amarela ou laranxa que recorre a primeira aleta dorsal, non moi visible na miña fotografía. A cor é moi variable: normalmente castaños ou pardos, pero os machos reproductores son negros co borde das aletas claro. Viven non só no Atlántico, senon tamén no Mediterráneo e no mar Negro. Incluso conseguiron alcanzar o Mar Vermello a través do Canal de Suez. Viven uns 10 anos, e comen pequenos invertebrados da area e algas.

Pomatoschistus pictus (Malm, 1865)

2011-06-13T18:18:00.006+02:00

Outro lorcho. Este é moi frecuente e abundante, en fondos de area media e grosa, e a vecez aparece nas zonas de pedra, como na foto. Pertence a un xénero complicado, pero neste caso a especie diferénciase ben, porque as aletas dorsais teñen un puntos negros moi característicos que forman varias liñas lonxitudinais. Ademáis, o corpo presenta catro pares de manchas negras nos laterais. A cor de fondo a verde parduzca, mais ou menos clara. Non soe pasar dos 6 cm, e ás veces atópanse en densidades de mais de 20 peixes por metro cuadrado. Viven dende as pozas de marea, hasta mais abaixo dos 50m, e como o resto dos lorchos, comen pequenos invertebrados, sobre todo. Esta especie esta distribuida dende Noruega a Canarias en no Mediterráneo.

Liza ramada (Risso, 1827)

2011-04-10T23:43:00.005+02:00

Os muxos son peixes frecuentes en zonas costeiras e coñecidos por todos. Este é un dos 4 tipos diferentes que hay en Galicia. Non é fácil diferencialos debaixo do mar. Neste caso, o da foto é Liza ramada: ten as aletas pectorais cortas e redondeadas en comparación co outro membro do xénero que vive en Galicia (L. aurata). Tamén se diferencia en que teñen unha pintiña negra na base das pectorais, mais ou menos recoñecibles debaixo do mar. Ás veces presentan unha marca amarillenta na zona do opérculo, algo que neste caso o pode confundir con L. aurata. É un peixe que se adentra en estuarios, soporta moi ben a auga doce. Aínda que vive perto da superficie, baixa ó fondo a alimentarse de algas e pequenos invertebrados do fondo ou do plancton, ademáis de detritos. É moi fácil de ver. Hai quen lle da valor gastronómico, nese caso convén manipular peixes de zonas abertas, lonxe das grandes cidades e portos. É un peixe que pode chegar a medir 70 cm, pero o normal é ver individuos de 30-40 cm. Vive no Atlántico norte, de Noruega ata Senegal, e no Mediterráneo e Mar Negro.

Diplodus vulgaris (Geoffroy Saint-Hilaire, 1817)

2011-01-02T00:23:00.006+01:00

Despois de tanto tempo traio outro dos sargos que temos en Galicia, aínda que a foto non é das mellores. Éste é o sargo "vulgaris" ou mojarra como lle chaman noutras zonas de España.

Distínguese debaixo do mar polo patrón de manchas negras, unha na nuca e outra na parte superior do pedúnculo, que pode alcanzar a aleta dorsal. No corpo pódense apreciar ás veces unhas líneas amarelas e uns tons azulados na cabeza. É un peixe que vive no Mediterráneo e no Atlántico oriental, desde Francia ata Cabo Verde (illas macaronésicas incluídas), e desde Angola ata Sudáfrica, aproximadamente. Habitan zonas rocosas e arenosas, pero tamén sebadales cando son pequenos. Bastante frecuentes en calquera inmersión neste tipo de fondos.

Listado de peixes de mar de Galicia

2010-11-22T14:20:00.000+01:00

Acábase de publicar o listado actualizado de peixes de mar de Galicia. Agora xa sabemos que hai casi 400 peixes difentes no noso mar, e coñecemos como se chaman.

Ésta é a referencia:

Rafael Bañón, David Villegas-Ríos, Alberto Serrano, Gonzalo Mucientes, Juan Carlos Arronte. 2010. Marine fishes from Galicia: an updated checlist. Zootaxa, 2667: 1-27.

Consúlta online o artigo e o corrigendum, ou contacta cos autores (anoplogaster@yahoo.es; villegas@iim.csic.es)

Noticia

2010-10-17T20:08:00.004+02:00

Publicado un novo rexistro para a ictiofauna galega. Trátase de Gobius xanthcephalus, gobio de cabeza amarela, do que fai tempo se falou en PeixesdeGalicia.
Publicado en Cybium, 34 (3): 311-314.

Solea senegalensis Kaup, 1858

2010-06-01T09:32:00.003+02:00

En Galicia hai dous lenguados (sen contar as acedías), un é o de sempre e outro o que veu de fóra. O que veu de fóra é o da foto, o lenguado do Senegal. Según R. Bañón é unha das especies pioneiras na chegada doutras latitudes como consecuencia do cambio climático, xunto co peixe porco. Actualmente a biomasa desta especie descargada nas lonxas é considerable. É un peixe relativamente fácil de ver nas inmersións que incluén fondos de area, como son as inmersións de infantería desde praia. Nada coa parte esquerda para riba. A maneira mais fiable de identificalo debaixo do mar (e na plaza), e fixarse na aleta pectoral. Ten a membrana interradial escura, o que o diferencia de S. solea (o lenguado da terra), que ten un punto negro na punta da pectoral. Non hai estudios sobre a bioloxía desta especie en Galicia, pero parece ser que madura ós 30 cm. Aliméntase de invertebrados do fondo. Distribúese desde o Golfo de Biscaia ata Senegal, Mediterráneo incluído. As zonas someras e protexidas, tales como esteiros, desembocaduras, e pequenas bahías, son zonas de cría desta especie, dato importante para a súa xestión.

*Bañon et al., 2002. Occurrence of tropical afinity fish in Galician waters, north-west Spain. JMBA 82, 877-880

Serranus cabrilla (Linnaeus, 1758)

2010-04-27T09:40:00.003+02:00

As cabras (ou crabas) son peixes frecuentes en Galicia, aínda que tardei bastante en conseguir a foto. Son primos dos meros, aínda que neste caso non pasan dos 25-30 cm. Distínguese perfectamente do resto de peixes debaixo do mar. Primeiro pola coloración, con 7-9 bandas verticais pardas polos flancos, sobre un fondo castaño-roxizo. Tamén pola mandíbula inferior, moi prominente. As aletas, ademáis, levan un moteado en azul brillante, moi característico. Como o resto dos meros e serránidos, é moi voraz, aliméntase de pequenos peixes e invertebrados. Vive en profundidades accesibles ós buceadores, entre os 0 e os 35 metros. Moitas veces quédanse "posando" diante nosa, e tamén son característicos os seus "bostezos". Son hermafroditas simultáneos, é dicir, teñen ó mesmo tempo órganos reproductores masculinos e femininos. Vive en todo o Atlántico este, do Canal da Mancha a Sudáfrica, e no Mediterráneo.

Chelidonichthys lucerna

2010-03-06T22:50:00.007+01:00

O escacho (ou rubio ou berete) é un peixe frecuente en Galicia. Esta é a especie mais habitual no noso mar. Polo día son dificiles de ver, pero de noite a probabilidade de atopalos aumenta, sempre en fondos de area ou grava. Distínguese esta especie moi ben polo gran tamaño das aletas pectorais, que teñen o borde de cor azul moi vivo, e porque o corpo ten un aspecto liso, con escamas pequenas. A cabeza ademáis é mais alongada que o resto dos "triglidos". Esa liña escura ó longo dos flancos do corpo, que se ve na foto, tamén é característica.
Como outros escachos, estes peixes teñen 3 radios locomotores na aleta pectoral, cos que se axudan no desprazamento e revolven na area en busca de pequenas presas das que se alimentan. Son de cor roxiza, aínda que os xuvenís poden ser grisáceos. Viven a profundidades dende os 2-3 m (como o exemplar da foto) ata mais de 150 m., e alcanzan os 60-70 cm, aínda que os dese tamaño eu nunca os encontrei!. Está en todo o Mediteráneo, Mar Negro e Atlántico, dende Noruega ata Canarias. En Galicia péscase dentro e fóra das Rías con artes de enmalle; é especie comercial de gran valor culinario.

Diplodus sargus cadenati de la Paz, Bauchot & Daget, 1974

2010-02-19T10:01:00.010+01:00

Das 19 especies de espáridos que hay en Galicia, 5 son sargos, e o da foto é un dos mais abundantes. Os espáridos son o grupo que inclúe ós sargos, ás bogas, ós pámpanos, ós besugos e ás chamizas, entre outros.
Diplodus sargus cadenati, o sargo común, é a subespecie atántica (D.s. sargus é do Mediterráneo, e D.s. lineatus de Cabo Verde) e é facilmente identificable debaixo do mar. Ten o opérculo bordeado por unha membrana de cor negro. O corpo, de fondo gris, leva unha serie de bandas verticais, 5 das cales mais marcadas. Este patrón ás veces non é detectable nos xuvenís. O pedúndulo caudal tamén leva unha mancha negra en forma circular: ás veces únense na parte superior as de ámbolos dous lados, pero nunca chega a alcanzar o borde inferior do pedúnculo. Tamén o borde da aleta caudal está ribeteado de oscuro. Ás veces é visible no rostro una mancha tamén negra a modo de máscara. No exemplar da foto vese moi ténue.
Son peixes que habitúan a vivir en grupo ata os 40 metros de profundidade normalmente, preto de fondos de area ou roca, aínda que é frecuente velos encovados en fendas e cavidades profundas, sobre todo os individuos grandes. Medran ata os 45 cm., áinda que é raro ver exemplares de mais de 30 cm. É unha especie hermafrodita, son machos ó nacer e pasan posteriormente a femias, como moitos outros membros da súa familia. Esta subespecie está distribuída dende o Cantábrico á África tropical.

Atherina presbyter Cuvier, 1829

2010-02-14T18:05:00.002+01:00

Despois de tanto tempo traio unha piarda ou peixe rei.
Estes pequenos peixes son os únicos representantes da familia en Galicia. Son peixes nectónicos, forman cardumes preto da costa e da superficie. Son habituais entre as grandes Laminariais, nos portos, nos areais, etc... De noite son moi activos, e vense totalmente transparentes á luz das linternas dos buceadores. Nas inmersións nocturnas pódense ver nadando cerca do fondo, nun grande número. Habituan a quedar quietos, e de repente fuxen cun par de aletazos...para pararse novamente a un par de metros.

Fóra da agua son prateados, pero dentro son mais bonitos: teñen un ton verdoso ou rosado, mais intenso na parte dorsal e mais pálido na ventral. Ademais é característica desta especie é unha liña prateada nos flancos do peixes, indo dende a base das pectorais atá onde comeza a caudal. A boca é moi oblicua, a mandíbula inferior sobresae. Os ollos son ben grandes. Teñen dúas aletas dorsais, e a segunda é maior e mais alta cá primeira. As pectorais son longas, e a anal é mais longa ca segunda dorsal.

Reprodúcense no verán, e pegan os ovos as algas que flotan, por medio de filamentos especiais. Comén pequenos invertebrados e larvas de peixes.

Symphodus melops (Linnaeus, 1758)

2009-10-20T08:37:00.005+02:00

Este é o serrán mais abundante en Galicia. Diferénciase deste outro rápidamente pola mancha oscura en forma de medialúa que teñen detrás de cada ollo (na foto case non se ve por causa dos isópodos parásitos). Levan ademias outra no pedúnculo caudal. A cor de fondo é moi variable, dende marrón a verde, cunha serie de puntos escuros organizados en bandas lonzitudinais da cabeza á cola. Viven en grupos en zonas de rocas a pouca profundidade, onde se alimenta de pequenos invertebrados. Os machos fan niños con algas entre as pedras ou en fendas, a onde as fémias van depositar os ovos na primavera. Son hermafroditas, primeira machos e logo fémias. Non soen pasar dos 20 cm e dos 9 anos de vida.

Centrolabrus exoletus Linnaeus, 1758

2009-07-06T00:03:00.006+02:00

Este é un piloto, primo dos serráns e das maragotas. É un peixe pequeno que non pasa dos 20 cm, que vive en zonas de golfeiro a pouco fondo, onde come pequenos invertebrados. É bastante frecuente, vense moitas veces formando grupos numerosos nadando por riba de prominencias submarinas, en actitude "xoguetona" co submarinista. Normalmente son de cor rojiza, parda ou verdosa, coas aletas amarelas e lineas sinuosas coloridas na cabeza. Pero no verán os machos adquiren unha tonalidade azul brillante polo dorso moi característica, e as raias da cabeza acentúanse. Como o resto de lábridos, os ovos son depositados en niños feitos con algas no fondo.É un peixe que vive do norte ó sur de Europa, de Noruega a Portugal. Debaixo do mar poderíase confundir co tabernero (Ctenolabrus rupestris), pero o piloto non ten a mancha no pedúnculo caudal, entre outras diferencias. É un peixe dos chamados limpiadores, pois é frecuente un comportamento de desparasitaxe de outras especies, característica aproveitada na acuicultura de salmóns.

*Tully, O., Daly, P., Lysaght, S., Deady, S. & Varian, S. J. A. (1996). Use of cleaner-wrasse (Centrolabrus exoletus (L.) and Ctenolabrus rupestris (L.)) to control infestations of Caligus elongatus Nordmann on farmed Atlantic salmon. Aquaculture 142, 11–24.

Labrus mixtus Linnaeus, 1758

2009-06-25T15:52:00.006+02:00

Este peixe é un can.

É inconfundible debaixo do mar, pola súa forma esbelta e cabeza puntiaguda. A coloración é diferente nos machos e nas fémias. Estas son de cor de fondo alaranxado ou rosado, con riscas azuis na cabeza moi chamativas, pero sobre todo con 2-3 manchas negras no fin da base da dorsal chegando ó pedúnculo caudal, intercaladas con manchas brancas, características da especie. Os machos xuvenis son de igual coloración as fémias pero sen as manchas características. Os machos presentan unha coloración azul escura na cabeza con líñas azuis que se extenden hacia atrás polos flancos do corpo. O resto do corpo é alaranxado (outro día poño a foto dun macho). Nos dous sexos, a marxe das aletas leva unha liña azul brillante. Na época fértil levan unha mancha branca na cabeza.

Os machos medran mais (ata 35 cm) que as fémias. Viven en zonas de pedra con golfeiro, pero chegan ata os 200 m de profundidade. As fémias son moi curiosas, nadan hacia o buceador e xiran moi cerca para volver por onde viñeron. Os machos asoman a menudo en covas, ainda que tamén se ven nadando libremente, normalmente a mais fondura.

Como moitos outros lábridos, estes peixes nacen fémias (con excepcións) e chegada unha idade cambian de sexo. Poñen os ovos en niños feitos con algas que parece ser que cuidan os dous proxenitores.

Aliméntanse de pequenos crustáceos e moluscos bivalvos.

Viven desde Noruega a Senegal, Azores e o Mediteráneo.

Phrynorhombus regius (Bonaterre, 1788)

2009-06-15T15:55:00.005+02:00

Esta é outra especie dos chamados (na miña zona polo menos) Tapaconas.

Igual que Zeugopterus punctatus, vive co lado esquerdo para arriba, e como él é un dos poucos peixes planos que vive sobre as pedras en Galicia. Normalmente atópase en paredes, desplomes ou laxes menos inclinadas (como o da foto). Ten a habilidade de facer ventosa co corpo para manterse pegado ó sustrato. Non é dificil aproximarse a él debaixo do mar, o mais complicado é encontralo, porque teñen unha coloración que mimetiza moi ben co entorno, cunha cor de fondo marrón e con manchas rosadas, laranxas e vermellas mais ou menos grandes e intensas. O mais característico é o ocelo (mancha circular) que presenta na parte posterior do corpo, de cor laranxa rodeado de negro. Non presenta o típico antifaz de Z. punctatus. A nivel anatómico ten outras diferencias có outro tapaconas pero menos apreciables debaixo do mar. Vive desde os 10 metros ata mais alá dos 150. É de augas un pouco mais templadas que o seu primo, pois está desde o Atlántico norte ata a costa norte africana e o Mediterráneo. Come pequenos peixes e invertebrados.

Gobius cobitis Pallas, 1814

2009-06-01T19:07:00.003+02:00

De tódolos lorchos de Galica, este é o mais grande con diferencia. Chámase gobio da pedra ou gobio xigante. Poden medir 27 cm. O da foto mediría uns 15 cm. Viven a pouco fondo, ás veces nas pozas de marea. Soportan ben augas salobres. Normalmente non baixan dos 10 m. Son zonas con moita luz, con pedras cubertas de mexillón, ourizos e algas rojas incrustantes, sempre con cavidades onde refuxiarse. É bastante tímido e pasa bastante desapercibido a pesar do seu tamaño. Comen de todo: algas, gusanos, caranguexos, ... Levan unha coloración jaspeada, con manchas oscuras e claras que os camufla moi ben no seu hábitat. Debaixo do mar é inconfunduble polo seu tamaño e hábitat. Os machos levan as aletas bordeadas de branco. Viven uns 10 anos, e son maduros con 2. Como outros lorchos, as femias deixan varios miles de ovos pegados debaixo das pedras, e os machos fertilízanos e coidanos. É subtropical, vive no Mediterráneo e no Atlántico de Marruecos ó Reino Unido (onde está protexido).

Raja montagui Fowler, 1910 (por confirmar)

2009-05-25T19:23:00.006+02:00

Este peixe penso que é unha raia pintada. Vive un pouco mais profunda que a raia mosaico , empeza a aparecer a partir dos 15-20 metros (a foto foi feita a 18 m), ata 100-200 m. Ten unha coloración dorsal de fondo gris-marrón, cuberta de puntos escuros. Polo ventre é blanca. Nas aletas pectorais soe ter circulos de puntos que rodean pequenas manchas brancas. Distínguese moi ben debaixo do mar. Son animais ovíparos, cada femia deposita varias decenas de ovos (cápsulas) ó ano, en fondos brandos. As raias pequenas, ó nacer, tenden a seguir grandes obxetos, como son as súas nais. Comen sobre todo crustáceos do fondo. Vive en toda a costa atlántica europea (ata Mauritania) e Mediterráneo.

En Galicia péscase sobre todo con miños. En caldeirada está boa, pero non nesta época ("en maio por ben que che vaia non comas raia").

Symphodus cinereus (Bonaterre, 1788)

2009-05-15T13:40:00.006+02:00

Esta é a femia. Son serráns pequenos (10 cm), que viven en zonas de area ou plantas mariñas. As fémias teñen unha coloración gris como a da foto, cunha bandas lonxitudinais oscuras. A papila xenital ,por onde saen os ovos, é azul e ten forma de cono. Os machos son marróns, cunha mancha na base do pedúnculo caudal (moi chamativa:negra-azul) e outra no inicio da dorsal. Ademáis levan 4-5 manchas na base ó longo da dorsal, pero poden estar mais difusas. Outro día poño a foto. Na época de reproducción (primavera, verán) os machos fan niños con algas e cunchas, sempre en zonas de area. As femias van alí a depositar os ovos, que son fertilizados rápidamente e coidados polo macho ata a eclosión. O comportamento do macho nesta época e todo un espectáculo. É un peixe que vive no Mediteráneo en no Atlántico, desde Gibraltar ata Arcachon, en profundidades someras. Aliméntase, como moitos outros serráns, de pequenos invertebrados.

Symphodus bailloni (Valenciennes, 1839)

2009-04-09T00:23:00.008+02:00

En Galicia hai varias especies de serráns (ou vellos), e esta é unha. Aínda que se chaman serráns, non pertencen a familia dos Serránidos, como as cabras ou os meros; son Lábridos, como as maragotas e os cans. Esta especie é unha das 5 do xénero Symphodus en Galicia. Debaixo do mar parécese sobre todo ó S. melops. Para diferencialos hai que fixarse nas manchas escuras do corpo, que por outra parte ás veces son demasiado tenues ou simplemente non están. Esta especie ten unha no pedúnculo caudal e algunha mais na dorsal, aínda que na foto non se aprecian ben. Tamén ten o pedúnculo caudal moi alto en comparación con outras especies similares. Como outros serráns, os machos fan uns niños con algas, transportándoas na boca ata o lugar elexido. Cando está listo, as fémias van a deixar alí os ovos que rápidamente son fecundados. Despois o macho queda un tempo preto do niño para cuidar a prole. Seguramente sexan hermafroditas como tantos outros lábridos. Viven en fonduras de ata 50 m, en zonas de rocas con algas. Comen invertebrados do fondo. O normal e ver exemplares de ata 15-18 cm. É un peixe ben extendido no Atlántico oriental, dende Mauritania ata o Mar do Norte de Europa e o Mediteráneo.

Ctenolabrus rupestris (Linnaeus, 1758)

2009-02-26T18:55:00.005+01:00

Este é o tabernero (non sei se hai outros nomes comúns en galego). É un pequeno lábrido de ata 18 cm e 20 anos de idade que vive na zona litoral, ata os 50 m de profundidade, en fondos de pedra. Recoñécese ben pola mancha oscura na parte superior do pedúnculo caudal. Ten outra no primeiro radio da aleta dorsal, aínda que na foto no se aprecia. A coloración pode ser dende marrón ata verdosa ou alaranxada. Come pequenos invertebrados. Tamén parásitos doutros peixes, e por iso ten sido utilizado para desparasitar salmóns nas xaulas de cultivo do norte de Europa. Como outros membros da familia, reprodúcese no verán; o macho defende territorio. É un peixe de augas templadas; vive no Atlántico noreste (de Noruega a Marrocos) e no Mediterráneo e Mar Negro. En Galicia é relativamente frecuente.

*Farclough, D. 2005. The biology of four tuskfish species (Choerodon: Labridae) in Western Australia. PhD Thesis. Murdoch University.

Labrus bergylta Ascanius, 1767

2009-01-11T16:05:00.004+01:00

Este peixe é unha maragota. É un peixe moi frecuente en Galicia, e ten valor culinario. Pertence á familia dos lábridos, como as señoritas ou os cans. A coloración é moi variable, dende rosado ata verdoso, pasando por marrón e amarelo. Tamén vermellos con puntos brancos, e nese caso en Galicia chámase pinto, pero é o mesmo peixe. Cando nacen todos os individuos son femias, pero co tempo transfórmanse en machos, é dicir, son hermafroditas sucesivos. O cambio de sexo ocurre entre os 5 e os 14 anos, é moi variable. Despois poden vivir ata 30 anos e chegar a pesar varios kilos. Son omnívoros, comen de todo, pero preferentemente crustáceos e moluscos. Como outros lábridos, os machos fan un niño acarrexando algas coa boca, a onde irán unha ou mais fémias a por os ovos. É un peixe de augas templado-frías: habita dende Noruega ata Marrocos, Macaronesia incluída (excepto Cabo Verde).

*Dipper, F.A., Bridges, C.R. and Menz A. 2006. Age, growth and feeding in the ballan wrasse Labrus bergylta Ascanius 1767. Journal of fish biology 11(2): 105-120

Raja undulata Lacepède, 1802

2008-11-19T13:06:00.008+01:00

Esta é a raia mais abundante en aguas de Galicia, e a que se pode ver mais frecuentemente a profundidades someras, entre 1 e 90 m. Viven sobre fonfo de area. Distínguese ben debaixo do mar polo patrón de liñas e puntos do seu dorso. Aliméntase de invertebrados bentónicos. Como o resto das raias, son ovíparas, os ovos son cápsulas semitrasnparentes, das que nacen os xuvenís directamente, entre maio e setembro.Son animais de crecemento lento (chegan medir 1 m.) e fecundidade baixa, polo que é especialmente sensible a sobreexplotación.

Esta especie está en todo o Atlántico noreste, dende as Illas Británicas ata Senegal, e tamén no Mediterráneo.

*Bañon et al., 2007. Composicion, distribución y abundancia de rayas (Elasmobranchii: Rajidae) en aguas costeras de Galicia.

Diplecogaster bimacultata (Bonaterre, 1788)

2008-10-01T08:22:00.002+02:00

Este é un dos peixes ventosa que hai en Galicia. É un peixe de pequeno tamaño, que vive normalmente en fondos blandos (area, grava, maërl), aínda que pode aparecer en sustrato rochoso. Aínda que é frecuente, non é facil de ver. A menudo se encontra pegado debaixo de pedras ou cunchas grandes, onde ademais pon os ovos no verán. Pódese recoñecer polas dúas liñas que parten da boca en dirección ós ollos, e que continúan cara atrás. En vista dorsal, este patrón ten forma de "V".

Conger conger (Linnaeus, 1758)

2008-09-25T11:33:00.003+02:00

O congrio vive cerca da costa mentres é xuvenil, e vai migrando a augas mais profundas ó convertirse en adulto. Pódese encontrar ata profundidades de 500 m. Vive en fondos de area ou de pedras, cascos de barco afundidos e outras estructuras que lle ofrezan protección. É un peixe de hábitos nocturnos, cando se alimenta principalmente de cefalópodos, peixes e crustáceos. De día o normal é encontralo dentro do laño, ainda que ás veces poden sair e acompañar o buceador cun comportamento moi manso. Vive en toda a costa europea Atlántica, e no Mediterráneo. En Galicia aínda é un peixe moi frecuente. É un peixe semélparo, reprodúcese unha soa vez na súa vida, pero pon ó redor de 5-8 millóns de ovos. Ten valor culinario, con fideo non está mal.

Scyliorhinus canicula (Linnaeus, 1758)

2008-09-22T08:24:00.004+02:00

Isto é un rañorte, ou patarroxa, un dos tiburóns mais frecuentes en Galicia a pouca profundidade. Vive desde os 10-15 metros ata mais alá dos 700. Viven en zonas de area, fango, cunchilla ou grava. Comen moluscos (chocos, pulpos,...), crustáceos, gusanos e algún peixe tamén. Teñen un fillo de cada vez, que vai dentro dunha cápsula que deposita a fémia no fondo, e que as veces se poden encontrar na praia. É un peixe comestible e ademáis está bo.

Parablennius pilicornis (Cuvier, 1829)

2008-09-11T08:31:00.004+02:00

Este pequeno lorcho fedorento (sen escamas), frecuente en Galicia, mostra gran curiosidade polo que lle rodea, buceadores incluidos. É un peixe de afinidade subtropical, presente nos dous lados do Atántico e no Índico. Vive a profundidades entre os 0 e os 25-30 metros, sempre en fondos de pedra, se son expostos mellor. Aparece moi frecuentemente asociado ó briozoo Pentapora foliacea, asomando a cabeza entre as suas "follas". Aliméntase de pequenos invertebrados bentónicos. Non pasa dos 10-12 cm. Pode presentar varias coloracións ou libreas, a da foto é unha delas. Unha característica que o identifica moi ben é a reticulación en forma de panal de abellas nas mejillas. A pesar de que buceando se ve con frecuencia, o seu carácer xoguetón (non para quieto) fai que sexa dificil fotografialo.

Gobius niger Linnaeus, 1758

2008-07-18T23:52:00.004+02:00

É moi común este lorcho, sobre todo en zonas de fango ou area, en augas interioes, en portos, en zonas de Ulva ou de Zostera, e en zonas con certa contaminación. Esta é a coloración normal: fondo acastañado claro cunha serie de manchas nos flancos. Os machos, na época de reproducción, vólvense completamente negros, de ahí o de niger. Comen, como tantos outros lorchos, pequenos crustáceos,bivalvos, poliquetos e algún peixe pequeno.

Thorogobius ephippiatus (Lowe, 1839)

2008-07-15T10:08:00.004+02:00

Este é o gobio leopardo, outro lorcho escamento. Non é moi frecuente en Galicia, e ainda por riba e dificil de ver. Vive en hábitats con pouca luz, dentro de cuevas ou cavidades con fondo de area, ou nas suas inmediacións. Pénsase que é de hábitos mais ben nocturnos. Eu é a segunda vez que o vexo buceando, as dúas veces a menos de 15 m. Para quen ten a sorte de encontralo, é inconfundible. Vive en toda a costa Atlántica europea, de Noruega a Canarias, e Mediterráneo.

Callionymus lyra Linnaeus, 1758

2008-06-21T00:02:00.003+02:00

Aquí está o escarpón, un deles, porque en Galicia hai 3 diferentes. Tamén se chaman lagartos nalgunhas zonas.

Este vive nos fondos blandos de area ou grava. Son moi desconfiados, e corren a enterrarse ante ó mínimo perigo. Os machos adultos teñen tonalidades azuis e unhas aletas tamén con bandas desa cor. As fémias e os xóvenes son menos chamativos, con tons marróns con manchas brancas, e as veces levan como 4 ou 5 sillas de montar no dorso, como na foto. O fuciño e moi pronunciado.

Esta especie é abundante nas inmersións mais habituais, a partir dos 5 ou 6 metros. Ás veces vense exemplares grandes, de ata 20 cm ou incluso mais. O dificil é poder velos e fotografialos coas aletas extendidas, pois son moi chamativas sobre todo nos machos.

Taurulus bubalis (Euphrasen, 1786)

2008-06-13T16:46:00.006+02:00

Este peixe chámase bruxa. Son parecidos ós cabrachos (Fam. Scorpaenidae). Viven en fondos de rochas con abundancia de algas, dende a baixamar ata os 20 ou 30 metros. Ainda que son frecuentes, non son moi fáciles de ver debaixo do mar debido a súa camuflaxe. Normalmente son de cor vermella, marrón ou incluso verdosa, en función do sustrato. Son carnívoros, comen peixes e crustáceos sobre todo. Non convén andar a tocalos nen molestalos porque algunhas das espiñas poden ter veneno.

Esta foto mostra a mesma especie. A diferencia de cor é notable. É un caracter moi variable nas bruxas.

Hippocampus guttulatus

2008-06-11T10:28:00.003+02:00

En Galicia en principio hai dúas especies de Cabaliño de mar: esta, e H. guttulatus. A que presento aquí ten pequenos puntos brancos por todo o corpo e os "penachos" característicos. Viven en zonas de auga tranquila, con abundancia de algas ou fanerógamas a onde permanecer suxeitas. Comen zooplancton e algúin pequeno invertebrado. Os machos trasnportan os ovos nun pequeno saco. Reprodúcense entre primavera e verán.

Scorpaenidae...ou Cottidae (confirmado --> Cottidae)

2008-06-03T12:49:00.004+02:00

Teño esta foto de un Scorpaenidae (ou non) sen identificar, se alguén me pode axudar...Estaba en fondo rocoso, a uns 13 m, na zona de Mourisca (Ría de Pontevedra).

Gobius xanthocephalus Heymer and Zander, 1992

2008-03-21T11:09:00.008+01:00

Este gobio, moi frencuente en fondos mixtos entre os 2 e os 25 metros en Galicia, chamouse ata 1992 Gobius auratus. Realmente baixo ese nome denominábanse dúas especies, ata que en 1992 (Heymer and Zander) describiuse como especie separada o G. xanthocephalus, gobio de cabeza amarela. Dende entón, non se sabe moi ben onde está cada un, pois a nova especie só se confirmou para o Mediterráneo (Heymer and Zander, 1992), Canarias (Wirtz and Herrera, 1995), Portugal (Almada and Arruda, 1998) e o Mar Negro (Vasil'eva and Bogorodskii, 2004). Agora estase preparando o traballo que confirma a presencia e aporta algún dato ecolóxico desta especie nas costas de Galicia. Pero seguramente estexa presente en moitos mais lugares, falta só a confirmación.

É un peixe moi tímido, é moi dificil fotografialo, porque á mínima escóndese en pequenas fisuras ou cuevas, das que nunca se separa mais duns centímetros.

Ten a cabeza amarela, e o resto do corpo gris claro cun sistema de liñas de puntos encarnados.

*Almeida, A.J. and Arruda L.M. 1998. Gobius xanthocephalus Heymer and Zander 1992 in Portuguese waters (Pisces: Gobiidae). Arq. Mus. Boc. Vol.III, 5, pp: 205-212
*Heymer A. and Zander C. D. 1992. The status of Gobius auratus Risso, 1810 and description of Gobius xanthocephalus n.sp. from the Mediterranean Sea (Teleostei, Gobiidae) . Zoologische Jahrbücher. Abteilung für Systematik, Ökologie und Geographie der Tiere vol. 119, no2, pp. 291-314 (2 p.)

*Vasil'eva E.D. & S.V. Bogorodskii, 2004: Two new species of gobies (Gobiidae) in the ichthyofauna of the Black Sea. J. Ichthyol. 44: 599-606.
*Wirtz, P., Herrera, R. 1995 The lobster Enoplomeiopus antillensis (Decapoda: Enoplometopidae), and the goby Gobius xanthocephalus (Pisces: Gobiidae) - new records for the marine fauna of the Canary Islands. Arquipélago. Life and Marine Sciences 13A: 1 15- 1 18.

Gobius gasteveni Miller, 1974

2008-03-02T13:47:00.002+01:00

Será por lorchos en Galicia...

Éste vive en fondos de area grosa, fango ou mesmo Maerl (algas rojas calcáreas). É unha especie pouco coñecida. Ata fai ben pouco esta citada só para as Illas Británicas, Canarias e Madeira, ata que Alberto et al. (1999) o citaron en Galicia, sendo así a primeira cita na Europa continental. Non é facil distinguilo in situ, como o resto dos gobios de area. Éste caracterízase maiormete pola liña que ten no fuciño que atravesa os ollos, ainda que a intensidade e cor pode variar. Ademais hai unha liña de pequenos puntos negros ó longo dos flancos, que se superpón a outra serie de manchas de cor marrón. Aliméntase de invertebrados (sobre todo crustáceos) e algas. Mide ó redor dos 8 cm. en estado adulto.

* Alberto L J, Nieto P, Rodriguez Solórzano . 1999. Live colouration and diet of Gobius gasteveni (Teleostei: Gobiidae), with a first record from continental Europe. Cah. Biol. Mar. 40: 77-85.

Tripterygion delaisii Cadenat & Balche, 1970

2008-03-02T13:21:00.002+01:00

Este é tamén un lorcho, pero dunha nova familia, a Tripterygiidae. Son peixes próximos os blenios. Esta é, en principio, a unica especie desta familia en Galicia.

Os machos, cando estan en época reproductora, son de cor alaranxada e a cabeza negra. Fóra desa época son como o da fotografía. As fémias son tamén así, pero presentan unha mancha moi característica na base da aleta caudal. En principio o exemplar da foto é un macho fora da época de reproducción.

Son peixes moi "mansos", déixanse aproximar ben. Viven tipicamente no submareal, dende os 5 ata os 20 metros. Esta fotografia é a 19 m. Habitan sustrato rochoso onde parece que estan a posar para a fotografía. Aliméntanse como moitos outros lorchos, de invertebrados do fondo, e algas. A característica desta familia é que teñen tres aletas dorsais (de ahí o nome de "tripterygion"), as dúas primeiras de radios duros e a terceira de radios brandos. Non hai confusión debaixo do mar. Na época de reproducción (no verán) macho e femia interpretan unha danza moi chamativa, para que ten a sorte de vela.

Trisopterus luscus (Linnaeus, 1758)

2008-02-10T13:16:00.000+01:00

Esta é unha faneca. Pertence á familia Gadidae, como os abadexos, bacallaos, lirios, marucas, bertorellas e outros. É unha familia ben representada en Galicia.

A faneca é un peixe demersal, que vive en fondos ata os 100 metros ou mais. Os exemplares mais pequenos estan a profundidades menores e son moi frecuentes en inmersións nas Rías. Son gregarios, viven sobre fondos de rocha, normalmente en zonas de pequenas covas ou fendas. Tamén están en fondos de area ou fango, normalmente asociados a unha pequena zona de rocas ou obxeto fundido. Aliméntanse de invertebrados bentónicos e tamén de algún peixe. Son animais que van ata os 40 cm., ainda que o tamaño normal que se ve e se pesca nas Rías vai ata os 25 cm. Son peixes bastante curiosos e logo se habitúan a presencia dos buceadores. Presentan unha cor castaña-amarelada, mais ou menos escura dependendo do fondo onde vivan, e cunha serie de bandas transversais ó longo do corpo, mais claras. Teñen 3 dorsais e barbillóns (barbillas submandibulares).

Moitas veces confúndese cunha especie similiar, Trisopterus minutus (Linnaeus, 1758), o chamado fodón. Os dous teñen unha forma e hábitos precidos, tres aletas dorsais, cor marrón dourada, etc. pero a faneca é lixeiramente mais alta, ten as dúas aletas anais unidas na base (o fodón tenas separadas), presenta unha mancha negra na base das pectorais (ausente en T. minutus), e a disposicion das diferentes aletas e tamén un pouco diferente. Con hábito, estas dúas especies diferéncianse ben debaixo do mar.

Gobius cruentatus Gmelin, 1789

2008-01-27T22:12:00.000+01:00

Este é outro gobio, neste caso o de boca vermella (ou encarnada). Ben se ve de onde ven o nome.
É un peixe bastante frecuente no submareal galego, a pesar do que se di nalgunha guia. Habita augas dende os poucos metros ata os 40 aproximadamente.
Diferenciase moi ben "in situ" do resto dos gobios. A sua coloracion a manchas marróns e vermellas, con puntos negros ó largo da línea lateral e característica. Ademáis, os labios están "pintados " de encarnado moi vivo. Tamén as mejillas. Estes carateres son moi visibles debaixo do mar sobre todo a profundidades pequenas, pois a mais fondura as cores vermellas perdense logo. Na cabeza presenta unhas liñas de puntiños negros, que non son mais que papilas sensoriais, ainda que este caracter non é tan evidente.
Son gobios grandes, poden alcanzar os 18 cm. Habitan fondos de todo tipo, pero son especialmente abundantes nos substratos rochosos e mesmo en zonas de area entre as pedras, como o exemplar da fotografía.

Pomatoschistus minutus (Pallas, 1770)

2008-01-06T00:37:00.000+01:00

Este é o gobio da area, en principio. En principio porque a identificacion dos membros deste xénero (Pomatoschistus) a partir dunha simple fotografía non é fiable o cen por cen, pero é a opción con mais peso. Son da cor da area e por iso van pasar moitas veces desapercibidos. So de perto vense facilmente, e as veces en densidades extraordinarias de ata 50 individuos por metros cuadrado. Levan un moteado moi fino de cor negra e ferruxinosa. Os machos levan unhas barras verticais negras e o peito non esta pigmentado.

Esta especie esta distribuida por toda a Europa Atlántica e Mediterránea.

Son pequenos, os maiores ó redor dos 9 cm. Comen pequenos invertebrados bentónicos. Pero eles son ademais alimento básico de outras especies mais importantes comercialmente.Están en fondos de area e fango ata os 20 metros. Reprodúcense na primavera e no verán poñendo os ovos baixo cunchas de moluscos como os mexilóns, tal como fan moitas outras especies da mesma familia (Gobidae). Despois os machos custódianos e cúidanos durante varios días.

Parablennius ruber (Valenciennes, 1836)

2007-12-30T20:33:00.000+01:00

Bueno, aquí está. O blenio portugués, que cada vez ten menos de portugués e mais de europeo. A historia deste peixe é curiosa. Clásicamente foi sinonimizado con Parablennius gattorugine, polo que sempre que aparecia onde quera que for, ambas especies eran rexistradas co mesmo nome. Ata que no ano 1979 primeiro (Almeida) e no 1982 despois (Bath), estableceuse como unha nova especie, daquela ainda do xénero Blenius (Blenius ruber). Dende que constitúe unha especie separada do P. gattorugine, este blenio so foi rexistrado en aguas portuguesas: Madeira, Portugal continental e sobre todo Azores, onde é un dos peixes litorais mais abundantes entre os 0 e os 20 metros. Isto propiciou que se comenzase a coñecer como blenio portugués...ata moi pouco. Recentemente dúas publicacions (Almeida, 2007 e Goodwin and Picton 2007) xa o situan nas costas europeas e nas illas británicas. Non é que antes no estivera alí, so que antes pasaba desapercibido ou confundíase. Pero existen fotografias deste peixe fóra das augas portuguesas dende hai moitos anos. Mais so agora se fixeron públicos estos datos. En España tamén está, no Atlántico e no Cantábrico, pois novamente xa hai fotografías del. Aínda así a sua abundancia en Galicia non ten nada que ver coa das Azores, onde insisto que é moi abundante.

Teñen unha cor vermella, o que lle esta a dar un novo nome comun, Blenio encarnado. Na época de reproducción, que vai de febreiro a xuño dependendo da zona, os machos vólvense mais escuros, granates. Son eles os que buscan o niño (fendas, buracos...), a onde acoden as fémias a depositar os ovos. A cada niño acude mais de unha femia, primeiro unha e despois outra. O macho permanece ó coidado dos ovos ata que eclosionan, limpando o niño, aireando os ovos e afastando posibles predadores dos ovos.

Comen algas e invertebrados. As veces atópanse agrupacions de varios individuos.

As diferencias có P. gattorugine son moi sutis e dificis de ver debaixo da auga. Hai diferencias na liña lateral, nos tentáculos supraorbitais, etc... Normalmente non pasan de 10 cm.

A fotografía que mostro non é de augas galegas, porque ainda non a teño. É de Azores, pero en canto o fotografíe aqui xa a cambio.

* Almada, V. C., Domingues, V. S., Monteiro, M. N., Almada, F. & Santos, R. S., 2007. Molecular data confirm the validity of the Portuguese blenny (Parablennius ruber, Valenciennes, 1836) and its presence in Western Europe. Journal of Fish Biology, 70 (B), 258-254.

*Almeida, A. J., 1979. Revalidation of Blennius ruber Valenciennes, 1836 (Pisces: Blenniidae). Communication presented at the III European Ichthyological Congress, Warsow 1979, 3pp.

*Bath H., 1982. Beintrag zur Revalidation von Parablennius ruber (Valenciennes, 1836) mit kritischen Bemerkungen zur Gültigkeit der Gattung Pictiblennius Whitley 1930 (Pisces: Blenniidae). Senckenbergiana Biologica, 62 (4/6), 211-224.

*Goodwin, C.E. & Picton, B.E., 2007. The red blenny Parablennius ruber in the British Isles, with notes on field identification characteristics and ecology. Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom, 87, 1309 – 1313

Liparis montagui (Donovan, 1804)

2007-12-21T21:00:00.000+01:00

Este peixe tan curioso pertence a única especie do xénero Liparidae citado en Galicia.

Son peixes pequenos, de ata 10 cm de lonxitude, e teñen o corpo comprimido lateralmente e con forma redondeada. As aletas pélvicas forman unha ventosa coa que se fixan a rochas ou algas, como na imaxe. Non teñen escamas, pero sí uns dentículos dérmicos. Xeralmente son de cor pardo ou alaranxados. O exemplar da fotografía non cumpre o patrón xeral de coloración. Viven ata os 30 metros de profundidade. Son peixes de augas frías; as augas ibéricas son o limite sur de distribución en Europa. Aliméntanse de pequenos crustáceos (sobre todo anfípodos) entre as rochas e algas.

Peixes recién chegados

2007-12-04T18:20:00.001+01:00

A fauna ictiolóxica de Galicia foi ben estudiada e recollida en varias publicacions como "Guía dos peixes de Galicia" ou "Peixes do mar de Galicia" (ver referencia completa na columna Bibliografía). Pero á vista dos acontecementos, derivados ou non do cambio climático, en breve teremos que facer unha nova guía incluíndo moitas especies que só recentemente están a ser citadas nas nosas augas. Trátase de especies de afinidade cálida, de augas mais quentes, cunha distribución que clásicamente remataba bastante mais ó sur de Galicia, pero que agora están a aparecer nas nosas augas. En todo isto pode ter algo que dicir o aumento da temperatura media da auga nas nosas costas, que nos últimos 40 anos pasou de 15,2 ºC a 16,2 ºC (Álvarez Salgado, X.A., 2007). Tamén pode ter certa influencia o esforzo que se fai por detectar este tipo de especies é cada vez maior, e antes inexistente.

Algunhas destas novas especies recentemente citadas son:

- Fistularia petimba.

http://group.ezlife.com.cn:8080/data/media/7/a572yy.jpg

É un peixe que tiña o seu límite norte (no Atlántico oriental) en Angola primeiro e Cádiz despois. Agora é Galicia (Bañon & Sande, 2007) Son peixes corneta, do mesmo Orde que os cabaliños e os trompeta, pero dunha familia distinta (Fistulariidae). Son extremadamente longos, cunha prolongación da aleta cuadal de varias decenas de centímetros. Son peixes cando menos chamativos debaixo da auga.

- Pisodonophis semicinctus.

http://www.fishbase.com

É o segundo rexistro no Atlántico europeo (Bañon et. al, 2002). É outra especie que tiña unha distribución clásica que chegaba ata os 37ºN, é dicir, Angola no Atlántico e Alxeria no Mediterráneo. A cita en Galicia amplia considerablemente esta distribución.

-Gaidropsaurus granti.

www.horta.uac.pt

Peixe habitante das Canarias e Azores (onde é chamado "viúva do alto"), pero tamén agora citado para Galicia. É un peixe da familia da maruca (Lotidae). Vive en profundidade medias, entre os 20 e os 50 metros.

Este son só tres, pero a lista continúa. De serguiren así as cousas, terémonos que ir habituando xa a estes novos habitantes das nosas costas...

Deixo unha lista de outros peixes de afinidade tropical rexistrados para Galicia nos últimos anos:

- Pseudocaranx dentex

- Hoploustethus cadenati

- Neoscopelus macrolepidotus

- Nettastoma melanura

- Halosaurus ovenii

- Cyttopsis roseus

- Carnax crysos

- Dasyatis violacea

- Physiculus dalwigkii

- Neoscopelus microchir

- Linophryne coronata

Álvarez Salgado, X.A., 2007. A proba de escépticos. La voz de Galicia (20/11/2007).
Bañón, R.; del Rio, J.L.; Piñeiro, C.; Casas, M. (2002). Occurrence of tropical affinity fish in Galician waters, north-west Spain. J. Mar. Biol. Ass. U.K. 82(5): 877-880.
R. Bañón, C. Sande.2007 First record of the red cornetfish Fistularia petimba (Syngnathiformes: Fistularidae) in Galician waters: a northernmost occurrence in the eastern Atlantic .Journal of Applied Ichthyology (OnlineEarly Articles).

Gobiusculus flavescens (Fabricius, 1779)

2007-11-27T00:06:00.000+01:00

Este é o gobio nadador. Forman parte dunha familia moi ben representada en Galicia, con a lo menos 15 especies. Sen embargo este xénero so ten un representante que é este.
Normalmente son peixes que viven no fondo ( pero non a moita profundidade), pero neste caso non é así. Son nectónicos, mantéñense na columna de auga nadando. Normalmente nadan por entre al algas (moi frecuentes entre as Laminariais) ou fanerógamas (Zostera), pero tamén poden quedar nas pozas da marea baixa. Andan en grupos non excesivamente grandes, de varias decenas de individuos.
Como é característico da familia, teñen as aletas pectorais modificadas en forma de ventosa (disco pélvico). Teñen os ollos ben grandes e nunha posición moito mais lateral que o que é habitual nos gobios (¿será por seren nectónicos?). Pero para identificalos debaixo da auga o mais eficaz e fixarse na mancha negra cun reborde amarelo que presentan na base da aleta cauda (unha a cada lado claro), moi evidente. Os machos, ademais, teñen outras debaixo da primeira aleta dorsal, asi que observando ben atá se pode averiguar o sexo. Este feito fai que tamén se lle chame Gobio das dúas manchas.
A cor xeral a mais ben roxiza e verdosa, mais escura no dorso que no ventre, e cunha reticulación negra.
Comen crustáceos pequenos, quetognatos e larvas. Reprodúcense na primavera e verán, e deixan os ovos pegados nas algas ata que ecloden.

Parablennius gattorugine (Linnaeus, 1758)

2007-11-25T20:33:00.000+01:00

Este é un lorcho fedorento, dos que non teñen escamas (os lorchos escamentos son os gobios).Forma parte dunha familia moi ben representada en Galicia, con polo menos dez especies. Esta é unha das mais frecuentes.

Recoñécese porque ten unhas bandas escuras (6 ou 7) no corpo, e tentáculos nas fendeduras nasais e sobre os ollos. Son de cor marrón escura ou acastañada, e na época da reproducción ( primavera) vólvense, os machos, un pouco mais achocolatados.

Viven a pouca profundidade (ata os 20 ou 30 metros), e os xuvenis pódense atopar nas pozas da marea baixa. Son omnívoros: normalmente comen pequenos invertebrados, pero tamén petiscan nas algas.

Na época de reproducción, o macho busca un burato ou unha fendiña. Alí van as fémias e depositan os ovos, que son fertilizados e custodiados polo macho ata a eclosión.

O P. gattorugine diferénciase ben de case todos os blenios, excepto de un: o Parablennius ruber. Ata fai pouco tempo de feito considerábanse a mesma especie (un era unha variación cromática do outro) pero a finais do século pasado confirmáronse como dúas especies diferentes. A identificación "in situ" pode non ser fácil, xa que o comportamento e a morfoloxía son moi similares. As diferencias están na liña lateral e na forma dos tentáculos supraorbitais ( os que están por riba dos ollos), aína que pode ser mais útil saber que o P. ruber, como o seu nome indica, presenta unha coloración muito mais roxiza.

O P. gattorugine é un peixe que vive dende o norte de Europa ata Marrocos na costa Atlántica, e tamén no Mediterráneo. Non está nas Azores nen Madeira (onde é sustituído polo P. ruber).

Platichthys flesus (Linnaeus, 1758)

2007-11-22T13:20:00.000+01:00

O nome común deste peixe acostuma a ser solla, pero en zonas podeselle chamar tamén platixa, e en castelán é sempre platija. Esta confusión débese ó seu parecido con otro peixe plano, Pleuronectes platessa, maioritariamente coñecido como platixa en galego, pero solla en castelán. O nome científico é o que non falla.

É un peixe que vive normalmente sobre o lado esquerdo, é dicir, ten os dous ollos no lado dereito. Pero en pequenas porcentaxes (ó redor do 30%) aprecen exemplares coa cara esquerda hacia a superficie. Se temos oportunidade de tocala, diferénciase ben da platixa (P. platessa) porque ten uns tuberculos óseos, duros, por riba da pectoral dereita, e nas bases da dorsal e anal. A aleta dorsal empeza xa por riba do ollo. A aleta caudal pode rematar truncada ou redondeada. Cando remata truncada xa non hai dúvida: é esta especie. A forma xeral do corpo semella un rombo. A cor pode axudar tamén a recoñece-la. Normalmente é verdosa, e ten manchas escuras e claras, pero de forma irregular, por todo o corpo. Isto por arriba; por abaixo é branca. Na platixa as manchas son vermellas cun borde branco, e muito mais homoxéneas.

Vive en fondos de area, e como soporta as baixas salinidades, penetra en estuarios. Son peoxes carnívoros: comen peixes, crustáceos, moluscos...

Para reproducirse buscan a altura: augas profundas, hasta 40 metros. Isto ocurre na primavera. Despois as larvas migran hacia aguas doces novamente, fase critica na que soportan unha predación moi activa por parte das medusas (van der Beer, 1985).

É un peixe que vive ben nas aguas frias do norte de Europa, pero tamén está nas aguas mais cálidas do Mediterráneo, ou no Mar Negro. Como moitos outros peixes viaxou en estadío larval nas augas de sentinas de grandes buques, sendo deste xeito introducido nas augas de Canada e os Estados Unidos (Wellcome, 1988).

* van der Beer, H.W., 1985. Impact of coelenterate predation on larval plaice Pleuronectes platessa and flounder Platichthys flesus stock in the western Wadden Sea. Marine Ecology Progress Series, 25: 229-238.

* Wellcome, R.L., 1988. International introductions of inland aquatic species. FAO Fish. Tech. Pap. 294. 318 p.

Syngnathus acus (Linnaeus, 1758)

2007-11-21T20:10:00.000+01:00

Este é un dos trompetas de Galicia.

Son proximos aos cabaliños de mar (Hippocampus guttulatus) e ás agullas (os alcriques).

Esta especie distinguese bem das outras do seu xénero simplemente obsevando a cabeza. O fuciño e moi longo e bastante groso. Non teñen branquias, senon un simple poro a nivel do opérculo. Este trompeta é de aguas costeiras, de fondos variados: lama, rocha ou area. Nos fondos de rocha escondese entre as algas ou invertebrados como as gorgonias da fotografía, e na area prefire as Zosteras. Como nos cabaliños de mar, son os machos os que incuban os ovos, de varias fémeas, en bolsas no ventre (Vincent et. al, 1995) . Isto ocurre no verán.

Ainda que non teñen dentes, son carnivoros, aliméntanse de pequenos invertebrados, por succión.

* Vincent, A., Berglund, A. and Ahnesjö, I. 1995. Reproductive ecology of five pipefish species in one eelgrass meadow. Env. Biol. Fish. 44, 347-361.

Zeugopterus punctatus (Bloch, 1787)

2007-11-20T23:05:00.002+01:00

Este é o Tapaconas, unha das dúas especias que hai.

É un dos poucos peixes planos que viven sobre substrato duro en Galicia. Atopase xeralmente estático sobre rochas, e é moi frecuente ve-lo descansar sobre a esponxa amarela Cliona celata.

Recoñécese ademais polas dúas bandas escuras que parten de cada ollo car as aletas dorsal e anal. Ademais hai unha gran mancha escura onde a liña lateral pasa de ser curva a ser recta. Os dous ollos estan en parte cubertos por escamas. A boca é case vertical, moi inclinada. Aliméntase de pequenos peixes e invertebrados. Pódense ver exemplares de hasta 30 cm.

É un peixe de todo o norte do Atlantico (nas dúas orillas) e tamén do Mediterráneo. No atlántico ibérico parece ser que ten o seu imite sur de distribución.